Gestalt Kuramı ve Tasarım 

Güncelleme: 5 Kasım 2020 Kategori: Sanat & Tasarım
0 5 Kasım 2020

Gestalt Kuramı nesnelerin öz nitelikleri hakkında bilgi veren algının bütünü oluşturan parçacıklardan olduğuna dairdir. Yani algı malzemeleri olmadan insanın aklı bir şey düşünemez. Geçmiş deneyim ve öğrenmeler, motivasyon ve tanıma gibi durumlar algılamayı oluşturur. 

1920’li yıllarda da görsel algıyla ilgili çeşitli araştırmalar yaan psikologlardan birkaçı Gestalt teorisini geliştirmiştir. Buna göre tüm algılarımız bir bütün içinde organize haldedir. Bütünü oluşturan parçaların bir araya gelmesiyle algı oluşur. 

Renk, şekil ve gölgelendirme gibi benzerlik içeren gruplar görsel grupları meydana getirir. Bu da şekil yarım olsa bile tamamlayıcı özellik göstermektedir. Aynı şekilde yakınlık da birbirine yakın olan elemanların gruplaşma yaratmasına neden olabilir. 

Benzer şekilde belirli bir yöne doğru ilerleyen elemanlar, gruplaşma eğilimi göstermektedir. Kapalı formlar ve çizgiler zihinsel tamamlama sayesinde algının tamamlanmasını sağlar. Son olarak da şekil zaman ilişkisi doğrultusunda şekillerin yoğunlaştığı yüzeyler değişkenlik göstermektedir. 

Sonuç olarak parçalardan çok bütünü algıladığımız için tasarım ilkeleri de bu şekilde yapı taşlarını ele aldıklarından dikkate alınmaktadır. 

İyi Gestalt İlkesi

Pragnanz ilkesi adı verilen bu durum, yalın ve sıralı örüntüler oluşturduğu için zihinsel performans da en üst düzeyde kalır. Netlik fikrine odaklanan bu durum özlülük anlamına gelen bir kelimeyle tanımlanır. Yani belirgin, net ve düzenli anlamında kullanılır. 

Tasarımda oldukça önemli olan bu sürecin başarılı bir şekilde yönetilmesini sağlayan uzmanlar, psikolojiden ilham alarak birçok çalışmaya imza atıyor. Görsel açıdan oldukça önemli olan tasarım sürecinde başarılı sonuçlar almak isteyenler, bu ilkeler doğrultusunda üretilen projeleri hayata geçirerek çözüm odaklı bir yaklaşımla  hareket edebilir. 

Tasarım İlkelerinde Gestalt Kuramı

Görsele hitap eden sanat ve tasarımda Gestalt kuramı üçüncü boyutta ele alınır ve bütünsel olarak sanat eserininin tasarım ilkeleri üzerinde etki eder. Her parçanın tek tek değil bütün olarak anlam kazandığı bu durum BÜTÜNLÜK, ilkesi olarak nitelendirilir. Eserin bütünlüğü, onu oluşturan öğelerle sağlanır. Süreklilik, tekrar, yakınlık ve birlik önemlidir. Tasarımcı dağınık ve kopuk bir tasarım etkisi yaratmamak adına elemanlar birbirine ait olarak gruplandırılır. 

Orantı ve Görsel Hiyerarşi

Tasarımın gerçekleşmesi için önemli bir rol oynayan unsurlardan biri orantı ilişkisidir. Tasarımın orantısı, görsel elemanların eni ya da boyu gibi birçok ölçüsel kavramı ifade eder. Bunlardaki uyum ritim duygusu katarak görsel hareketliliğin oluşmasını sağlar. 

Vurgu

Renk, ton ve perspektiflerle verilen vurgu, içinde birçok zıtlığı barındırır. Biçim ve doku açısından da farklı şekilde nitelendirilen vurgulamalar, oldukça önemli bir görev etki yaratır. Görsel devamlılık da çizgi ve tonlamalarla sağlandığı için tasarımın derinliğinin anlaşılması açısından büyük önem taşımaktadır. 

Denge

Görsel ağırlığın eşit olarak dağılması anlamına gelen denge, Gestalt kuramı tasarımlarının en önemlisidir. Tasarımda kullanılan simetrik biçimler dengenin oluşturulması için oldukça önemlidir. Asimetrik denge ya da simetrik denge gibi biçimlerle monoton ya da sıra dışı bir etki ortaya çıkarılması mümkün olabilir. Asimetrik dengede genelde tesadüfi bir keyif ortaya çıkacaktır. 

5 temel prensiple tasarımın hiyerarşi dengesi de ortaya çıkacaktır. Böylece keyifli bir göre tasarım ve beraberinde sağlandığı birçok etki de söz konusu olacaktır. Birçok logoda karşımıza çıkan bu unsurlar, görsel olarak tamamlayıcılık sağladığı için akılda kalıcı bir etki de yaratmıştır. Özellikle büyük markaların logolarını kullanarak çok sayıda çalışma yapan tasarımcılar Gestalt ilkelerini sonuna kadar kullanmıştır. 

 
  • Beğenenler
Cevapla
Cevaplar yükleniyor..